![You are currently viewing Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium [প্ৰশ্নোত্তৰ] – ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া আৰু সমীকৰণ](https://learningassam.com/wp-content/uploads/2023/01/22.png.webp)
Welcome to the most comprehensive SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Notes collection! This complete guide covers “ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া আৰু সমীকৰণ” (Chemical Reactions and Equations) with detailed Class 10 Assamese Medium Science Chapter 1 Question Answer solutions, MCQ practice, and downloadable PDFs. Our expert-prepared Science Class 10 Chapter 1 Assamese Medium Question Answer ensures 100% syllabus coverage for HSLC 2025-26 success.
SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Key Points & Important Topics
Fundamental Concepts (প্ৰাথমিক ধাৰণা)
- ৰাসায়নিক সমীকৰণ লিখা আৰু সন্তুলন কৰা।
- জঁকা সমীকৰণৰ পৰা সন্তুলিত সমীকৰণলৈ ৰূপান্তৰ।
- অৱস্থা প্ৰতীক (s, l, g, aq) ব্যৱহাৰ।
Types of Chemical Reactions (প্ৰকাৰসমূহ)
- সংযোজন বিক্ৰিয়া – দুটা বা অধিক পদাৰ্থ মিলি এটা উৎপাদ গঠন।
- বিযোজন বিক্ৰিয়া – এটা যৌগ ভাঙি একাধিক সৰল পদাৰ্থত পৰিণত।
- অপসৰণ বিক্ৰিয়া – অধিক সক্ৰিয় মৌলে কম সক্ৰিয় মৌলক অপসৰণ।
- দ্বিঅপসৰণ বিক্ৰিয়া – দুটা যৌগৰ মাজত আয়ন বিনিময়।
Oxidation–Reduction Process (জাৰণ–বিজাৰণ প্ৰক্ৰিয়া)
- জাৰণ: অক্সিজেন সংযোজন বা হাইড্ৰ’জেন অপসাৰণ।
- বিজাৰণ: অক্সিজেন অপসাৰণ বা হাইড্ৰ’জেন সংযোজন।
Class 10 Science প্ৰশ্নাৱলী পৃষ্ঠা-6
Class 10 Science Question Answer Page No 6
1. বায়ুত দহনৰ আগতে মেগনেছিয়ামৰ ফিটা এডাল পৰিষ্কাৰ কৰি ল’ব লাগে কিয়?
উত্তৰঃ বায়ুত দহনৰ আগতে মেগনেছিয়ামৰ ফিটা এডাল পৰিষ্কাৰ কৰি ল ‘ ব লাগে কিয়নো মেগনেছিয়াম ধাতুয়ে বায়ুমণ্ডলীয় অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি মেগনেছিয়াম অক্সাইড (MgO) ৰ এটা তৰপ গঠন কৰে। এই তৰপটোৰ বাবে মেগনেছিয়াম ফিতাই বায়ুত থকা অক্সিজেনৰ প্ৰত্যক্ষ সংযোগ নাপায়।
2. তলৰ ৰাসায়নিক বিক্রিয়াবোৰৰ বাবে সন্তুলিত সমীকৰণ লিখা ।
(i) হাইড্রজেন + ক্ল’ৰিন→ হাইড্রজেন ক্ল’ৰাইড ।
(ii) বেৰিয়াম ক্ল’ ৰাইড + এলুমিনিয়াম ছালফেট → বেৰিয়াম ছালফেট + এলুমিনিয়াম ক্ল’ ৰাইড
(iii) ছ’ডিয়াম + পানী → ছ’ ডিয়াম হাইড্রক্সাইড + হাইড্রজেন ।
উত্তৰঃ
(i) H_2+{Cl}_2\rightarrow2HCl
(ii)3Ba{Cl}_2+{Al}_2{\left({SO}_4\right)}_3\rightarrow3Ba{SO}_4+2Al{Cl}_3
(iii) 2Na+2H_2O\rightarrow2NaOH+H_2
3. তলৰ বিক্রিয়াবোৰৰ বাবে অৱস্থা চিহ্ন (State symbols) সহ একোটা সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ লিখা ।
(i) বেৰিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু ছডিয়াম ছালফেটৰ জলীয় দ্রৱৰ মাজত বিক্রিয়া ঘটি অদ্রাব্য বেৰিয়াম ছালফেট আৰু ছডিয়াম ক্ল’ৰাইডৰ দ্ৰৱ প্রস্তুত হয় ।(ii) ছডিয়াম হাইড্রক্স ইডৰ দ্ৰৱ (পানীত) হাইড্র’ক্ল’ৰিক এছিডৰ দ্ৰৱ ( পানীত) ৰে সৈতে বিক্রিয়া কৰি ছডিয়াম ক্ল’ৰাইডৰ দ্ৰৱ আৰু পানী উৎপন্ন কৰে।
উত্তৰঃ
(i) Ba{Cl}_2+{Na}_2{SO}_4\rightarrow Ba{SO}_4+2NaCl
(ii) NaOH+HCl\rightarrow NaCl+H_2O
Class 10 Science প্ৰশ্নাৱলী পৃষ্ঠা- 10
Class 10 Science Question Answer Page No 10
1. এটা পদাথ ‘ X ‘ ৰ দ্ৰৱক বগা ৰঙ সানিবলৈ (White Washing ) ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(i) পদাৰ্থ ‘ X ‘ ৰ নাম আৰু সংকেত লিখ ।
(ii) পানীৰে সৈতে পদার্থ ‘ X ‘ এ কৰা বিক্রিয়াটো লিখ ।
উত্তৰঃ
(i) পদাৰ্থ ‘X’ ৰ নাম হল পোৰা চূণ বা কেলছিয়াম অক্সাইড আৰু সংকেত CaO।
(ii) CaO+H_2O\rightarrow Ca{\left(OH\right)}_2
Class 10 Science প্ৰশ্নাৱলী পৃষ্ঠা- 13
Class 10 Science Question Answer Page No 13
1. লোৰ গজাল এটা ডুবাই ৰাখিলে ক’পাৰ ছালফেট দ্ৰৱ এটাৰ ৰঙৰ পৰিবর্তন ঘটে কিয়?
উত্তৰঃ লো ক’পাৰতকৈ অধিক সক্ৰিয় হোৱা বাবে ক’পাৰ ছালফেট দ্ৰৱত লোৰ গজাল এটা ডুবাই দিলে লোৱে ক’পাৰ ছালফেট দ্ৰৱৰ পৰা ক’পাৰক অপসাৰিত কৰে। ফলত ক’পাৰ ছালফেট দ্ৰৱৰ গাঢ়তা কমি যায় আৰু ক’পাৰ ছালফেট দ্ৰৱৰ নীলা বৰণ শেতা হৈ পৰে আৰু লোৰ গজাল তাম বৰণৰ হয়।
বিক্ৰিয়াটো হল –
Fe+Cu{SO}_4\rightarrow Fe{SO}_4+Cu2. কার্যকলাপ 1.10 ত দিয়া বিক্রিয়াটোৰ বাহিৰে আন এটা দ্বি-অপসৰন বিক্রিয়াৰ উদাহৰণ দিয়া ।
উত্তৰঃ ছিলভাৰ নাইট্ৰ’জেন জলীয় দ্ৰৱই ছডিয়াম ক্ল’ৰাইড দ্ৰৱৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি ছিলভাৰ ক্ল’ৰাইডৰ বগা অধঃক্ষেপ আৰু ছডিয়াম নাইট্ৰে’ট দ্ৰৱ উৎপন্ন হয়।
বিক্ৰিয়াটো হল –
Ag{NO}_3+NaCl\rightarrow AgCl+NaNO_3Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Question Answer
3. তলৰ বিক্রিয়া কেইটাত জাৰিত আৰু বিজাৰিত হোৱা পদার্থসমূহ বাচি উলিওৱা ।
(i) 4Na\left(s\right)+O_2\left(g\right)\rightarrow2{Na}_2O\left(s\right)
(ii) CuO\left(s\right)+H_2\left(g\right)\rightarrow Cu\left(s\right)+H_2O\left(l\right)
উত্তৰঃ (i) এই বিক্ৰিয়াটোত Na জাৰিত হৈ Na_2O উৎপন্ন হৈছে আৰু অক্সিজেন বিজাৰিত হৈছে।
(ii) H_2 জাৰিত হৈ পানী উৎপন্ন হৈছে আৰু CuO বিজাৰিত হৈ Cu উৎপন্ন হৈছে।
Class 10 Science অনুশীলনী
Class 10 Science Exercise Question Answer
1. তলৰ বিক্রিয়াটোৰ বাবে উক্তিসমূহৰ কোনকেইটা অশুদ্ধ ?
2PbO\left(s\right)+C\left(s\right)\rightarrow2Pb\left(s\right)+CO_2\left(g\right)
(a) লেড বিজাৰিত হৈছে ।
(b) কার্বন ডাইঅক্সাইড জাৰিত হৈছে ।
(c) কার্বন জাৰিত হৈছে ।
(d) লেড অক্সাইড বিজাৰিত হৈছে ।
(i) (a) আৰু (b)
(ii) (a) আৰু (c)
(iii )(a) , (b) আৰু (c)
(iv) সকলো
উত্তৰঃ ( a ) আৰু (b ) । (a)কাৰণ অক্সিজেন আঁতৰোৱা হৈছে আৰু (b) কাৰণ কাৰ্বনৰ লগত অক্সিজেনৰ যোগ হৈছে ।
Also Read: Class 10 Science Chapter 1 MCQ
2. Fe_2O_3+2Al\rightarrow{Al}_2O_3+2Fe
ওপৰৰ বিক্রিয়াটো এটা উদাহৰণ
(a) এটা সংযোজন বিক্রিয়াৰ
(b) এটা দ্বিঅপসাৰণ বিক্রিয়াৰ
(c) এটা বিযোজন বিক্রিয়াৰ
(d) এটা অপসৰণ বিক্রিয়াৰ
উত্তৰঃ (d) এটা অপসৰণ বিক্রিয়াৰ ।
3. কি ঘটে যেতিয়া লঘু হাইড্রক্ল ‘ ৰিক এছিড লোৰ গুড়িত যোগ কৰা হয় ? শুদ্ধ উত্তৰটোত টিক চিন দিয়া ।
(a ) হাইড্রজেন গেছ আৰু আইৰন ক্ল ‘ ৰাইড উৎপন্ন হয় ।
( b) ক্ল’ৰি গেছ আৰু আইৰন হাইড্রক্সাইড উৎপন্ন হয় ।
(c ) বিক্রিয়া নঘটে ।
(d ) আইৰন লৱণ আৰু পানী উৎপন্ন হয় ।
উত্তৰঃ (a ) হাইড্রজেন গেছ আৰু আইৰন ক্ল ‘ ৰাইড উৎপন্ন হয় ।
বিক্ৰিয়াটো হল –
2HCl+Fe\rightarrow Fe{Cl}_2+H_2
বিজ্ঞান Class 10 Chapter 1 question answer
4. সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ কি ? ৰাসায়নিক সমীকৰণসমূহ কিয় সন্তুলন কৰিব লাগে ?
উত্তৰঃ যি ৰাসায়নিক সমীকৰণত বিক্ৰিয়ক আৰু বিক্ৰিয়াজাত পদাৰ্থৰ প্ৰতিটো মৌলৰ সমান সংখ্যক পৰমাণু থাকে তাকে সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ বোলে। ৰাসায়নিক সমীকৰণসমূহ সন্তুলিত কৰিব লাগে কাৰণ ভৰৰ নিত্যতাবিধি অনুযায়ী ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া এটাত ভৰৰ সৃষ্টি নাইবা ধ্বংস নহয়। সেয়েহে বিক্ৰিয়াসমূহত বিক্ৰিয়াৰ আগত বিক্ৰিয়ক পদাৰ্থসমূহৰ মুঠ ভৰ বিক্ৰিয়াৰ পিছত বিক্ৰিয়াজাত পদাৰ্থসমূহৰ মুঠ ভৰৰ সমান কৰিব লাগে।
5. তলৰ উক্তিসমূহ ৰাসায়নিক সমীকৰণৰ ৰূপত লিখা আৰু সত্তলন কৰা ।
(a) হাইড্রজেন গেছে নাইট্রজেনৰে সৈতে লগ হৈ এমনিয়া প্রস্তুত কৰে ।
(b) হাইড্রজেন ছালফাইডে বায়ুত দাহিত হৈ পানী আৰু ছালফাৰ ডাই অক্সাইড উৎপন্ন কৰে ।
(c) বেৰিয়াম ক্ল ’ ৰাইডে এলুমিনিয়াম ছলফেটৰে সৈতে বিক্রিয়া কৰি এলুমিনিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু বেৰিয়াম ছালফেটৰ অধঃক্ষেপ উৎপন্ন কৰে ।
(d) পটেছিয়াম ধাতুৱে পানীৰে সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি পটেছিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে।
উত্তৰঃ
(a) ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
3H_2+N_2\rightarrow2{NH}_3(b) ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
H_2S+O_2\rightarrow H_2O+SO_2সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
2H_2S+3O_2\rightarrow2H_2O+2SO_2(c) ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
BaCl_2+Al_2{\left(SO_4\right)}_3\rightarrow AlCl_3+BaSO_4সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
3BaCl_2+Al_2{\left(SO_4\right)}_3\rightarrow2AlCl_3+3BaSO_4(d) ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
K+H_2O\rightarrow KOH+H_2সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ:
2K+2H_2O\rightarrow2KOH+H_26. তলৰ ৰাসায়নিক সমীকৰণসমূহ সন্তুলন কৰা ।
(a) HNO_3+Ca{\left(OH\right)}_2\rightarrow Ca{\left(NO_3\right)}_2+H_2O
(b) NaOH+H_2SO_4\rightarrow Na_2SO_4+H_2O
(c) NaCl+AgNO_3\rightarrow AgCl+NaNO_3
(d) BaCl_2+H_2SO_4\rightarrow BaSO_4+HCl
উত্তৰঃ
(a) 2HNO_3+Ca{\left(OH\right)}_2\rightarrow Ca{\left(NO_3\right)}_2+2H_2O
(b) 2NaOH+H_2SO_4\rightarrow Na_2SO_4+2H_2O
(c) NaCl+AgNO_3\rightarrow AgCl+NaNO_3
(d) BaCl_2+H_2SO_4\rightarrow BaSO_4+HCl
Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Question Answer
7. তলৰ বিক্রিয়াবোৰৰ বাবে সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণবোৰ লিখা ।
(a ) কেলছিয়াম হাইড্র’ক্সাইড + কার্বন ডাই অস্কাইড→ কেলছিয়াম কার্বনেট + পানী ।
(b ) যিংক + ছিলভাৰ নাইট্রেট → যিংক নাইট্রেট + ছিলভাৰ ।
(c ) এলুমিনিয়াম + ক’পাৰ ক্ল’ৰাইড → এলুমিনিয়াম ক্ল’ৰাইড + ক’পাৰ ।
(d ) বেৰিয়াম ক্ল’ৰাইড + পটেছিয়াম ছালফেট → বেৰিয়াম ছালফেট + পটেছিয়াম ক্ল’ৰাইড ।
উত্তৰঃ
(a) 2Ca{\left(OH\right)}_2+2CO_2\rightarrow2CaCO_3+2H_2O
(b) Zn+2AgNO_3\rightarrow Zn{\left(NO_3\right)}_2+2Ag
(c) 2Al+3CuCl_2\rightarrow2AlCl_3+3Cu
(d) BaCl_2+K_2SO_4\rightarrow BaSO_4+2KCl
৪. তলত দিয়াবোৰৰ বাবে সন্তোলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ লিখা আৰু প্ৰতিটো কোন প্রকাৰৰ বিক্রিয়া চিনাক্ত।
(a) পটেছিয়াম ব্র’মাইড (aq )+বেৰিয়াম আয়’ডাইড (aq )→পটেছিয়াম আয়’ ডাইড (aq )+বেৰিয়াম ব্ৰ’মাইড (s )
(b) যিংক কার্বনেট (s) → যিংক অক্সাইড (s) + কার্বন ডাই অক্সাইড (g )
(c) হাইড্র’জেন(g ) + ক্ল’ৰিন(g) → হাইড্র’জেন ক্ল’ৰাইড(g)
(d) মেগনেছিয়াম (s)+হাইড্র’ক্ল’ৰিক এছিড(aq ) → মেগনেছিয়াম ক্ল’ৰাইড (aq) + হাইড্র’জেন(g)
উত্তৰঃ
(a) 2KBr+BaI_2\rightarrow2KI+BaBr_2
ই এটা দ্বি-অপসৰণ বিক্ৰিয়া।
(b) ZnCO_3\rightarrow ZnO+CO_2
ই এটা বিয়োজন বিক্ৰিয়া।
(c) H_2+Cl\rightarrow2HCl
ই এটা সংযোজন বিক্ৰিয়া।
(d) Mg+2HCl\rightarrow MgCl_2+H_2
ই এটা অপসৰণ বিক্ৰিয়া।
9. তাপবর্জী আৰু তাপগ্রাহী বিক্রিয়া বুলিলে কি বুজা? উদাহৰণ দিয়া ।
উত্তৰঃ যিবোৰ বিক্ৰিয়াত বিক্ৰিয়াজাত পদাৰ্থ উৎপন্ন হোৱাৰ লগতে তাপৰ উদ্ভৱ হয়, সেইবোৰ বিক্ৰিয়াক তাপবৰ্জী বিক্ৰিয়া বোলে ।
উদাহৰণ :
CH_4\left(g\right)+2O_2\left(g\right)\rightarrow CO_2\left(g\right)+2H_2O\left(g\right)যি ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াত তাপ শোষণ হয় তেনে ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াক তাপগ্ৰাহী বিক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণ :
2AgBr\left(s\right)\rightarrow2Ag\left(s\right)+Br_2\left(g\right)ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া আৰু সমীকৰণ Class 10 Question Answer
10. শ্বসনক এটা তাপবর্জী বিক্রিয়া বুলি কিয় বিবেচনা কৰা হৈছে? ব্যাখ্যা কৰা ।
উত্তৰঃ জীৱনৰ জীয়াই থকাৰ বাবে, আমাক শক্তিৰ প্ৰয়োজন। আমি খোৱা খাদ্যৰ পৰা এই শক্তি লাভ কৰোঁ। খাদ্যৰ অণুবোৰ হজম প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে গ্লুকোজৰ দৰে এক সৰল অণুলৈ বিভক্ত হয়। এই পদাৰ্থবোৰ আমাৰ শৰীৰৰ কোষবোৰত থকা অক্সিজেনৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে আৰু এক নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ শক্তিৰ সৈতে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড আৰু পানী উৎপন্ন কৰে। যিহেতু এই শক্তি তাপৰ ৰূপত উৎপন্ন হয়, যিয়ে আমাৰ শৰীৰত উষ্ণতা বজাই ৰাখে। সেয়ে শ্বসনক এটা তাপবর্জী বিক্রিয়া বুলি কিয় বিবেচনা কৰা হৈছে ।
বিক্রিয়াটো হল –
C_6H_{12}O_6+6O_2\rightarrow6CO_2+6H_2O+ শক্তি
11. বিযোজন বিক্রিয়াক সংযোজন বিক্রিয়াৰ বিপৰীত বোলা হয় কিয় ? এই সমূহ বিক্রিয়াৰ বাবে সমীকৰণ লিখা ।
উত্তৰঃ সংযোজন বিক্ৰিয়াত দুটা বা তাতোকৈ বেছি পদাৰ্থ (মৌল বা যৌগ) মিলিত হৈ এটা নতুন পদাৰ্থ উৎপন্ন কৰে। আনহাতে বিযোজন বিক্ৰিয়াত এটা ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বাবে যৌগ বিযোজিত হৈ দুই বা তাতোধিক পদাৰ্থ উৎপন্ন হয়। সেই বাবে বিযোজন বিক্ৰিয়াক সংযোজন বিক্ৰিয়াৰ বিপৰীত বোলা হয়।
সংযোজন বিক্ৰিয়া-
C\left(s\right)+O_2\left(g\right)\rightarrow CO_2\left(g\right)বিযোজন বিক্ৰিয়া-
ZnCO_3\rightarrow Zn+CO_2Also Read: Class 10 Science Chapter 1 MCQ
12. তাপ,পোহৰ আৰু বিদ্যুৎ শক্তিৰে সংঘটিত বিযোজন বিক্রিয়াৰ একোটাকৈ সমীকৰণ লিখা ।
উত্তৰঃ
তাপ শক্তিৰে সংঘটিত হোৱা বিযোজন বিক্ৰিয়াৰ সমীকৰণ-
CaCO_3\left(s\right)\rightarrow CaO\left(s\right)+CO_2\left(g\right)পোহৰ শক্তিয়ে সংঘটিত হোৱা বিযোজন বিক্ৰিয়াৰ সমীকৰণ-
2AgBr\left(s\right)\rightarrow2Ag\left(s\right)+Br_2\left(g\right)বিদ্যুত শক্তিৰে সংঘটিত হোৱা বিযোজন বিক্ৰিয়াৰ সমীকৰণ-
2H_2O\left(l\right)\rightarrow2H_2\left(g\right)+O_2\left(g\right)13. অপসৰণ আৰু দ্বিঅপসৰণ বিক্রিয়াৰ মাজত পার্থক্য কি?এই বিক্রিয়াবোৰৰ বাবে সমীকৰণ লিখা ।
উত্তৰঃঅপসৰণ বিক্ৰিয়াত অধিক সক্ৰিয় মৌল এটাই কম সক্ৰিয় মৌল এটাক তাৰ যৌগৰ দ্ৰৱৰ পৰা অপসাৰিত কৰে। কিন্তু দ্বি-অপসৰণ বিক্ৰিয়াত দুটা আয়নীয় যৌগৰ জলীয় দ্ৰৱই বিক্ৰিয়াত অংশ গ্ৰহণ কৰি সিহঁতৰ মাজত পৰস্পৰৰ আয়ন বিনিময় কৰি নতুন বিক্ৰিয়াজাত পদাৰ্থ উৎপন্ন কৰে।
অপসৰণ বিক্ৰিয়া :
Fe\left(s\right)+CuSO_4\left(aq\right)\rightarrow Cu\left(s\right)+FeSO_4দ্বি-অপসৰণ বিক্ৰিয়া :
AgNO_3\left(aq\right)+NaCl\left(aq\right)\rightarrow AgCl\left(s\right)+NaNO_3\left(aq\right)14. ছিলভাৰৰ পৰিশোধনত ছিলভাৰ নাইট্রে’ট দ্ৰৱৰ পৰা ছিলভাৰ আহৰণ কৰোঁতে ক’পাৰ ধাতুৰদ্বাৰা অপসাৰণ সংঘটিত কৰা হয় । জড়িত বিক্রিয়াটো লিখা ।
উত্তৰঃ
2AgNO_3\left(aq\right)+Cu\left(s\right)\rightarrow Cu{\left(NO_3\right)}_2+2Ag\left(s\right)15. অধঃক্ষেপণ বিক্রিয়া মানে কি বুজা ? উদাহৰণ দি ব্যাখ্যা কৰা ।
উত্তৰঃ যি ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াত অধঃক্ষেপ উৎপন্ন হয় তেনে বিক্ৰিয়াক অধঃক্ষেপ বিক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণ- ক‘পাৰ ছালফেটৰ জলীয় দ্ৰৱৰ মাজেৰে হাইড্ৰ’জেন ছালফাইড গেছ যাব দিলে ক’পাৰ ছালফাইডৰ এটা ক’লা অধঃক্ষেপ আৰু হাইড্ৰ’জেন ছালফেটৰ দ্ৰৱ উৎপন্ন হয়।
বিজ্ঞান Class 10 Chapter 1 question answer
16. অক্সিজেন লাভ আৰু হেৰুৱা সংজ্ঞাৰে তলৰ পদসমূহ দুটাকৈ উদাহৰণসহ ব্যাখ্যা কৰা ।
(a) জাৰণ ।
(b) বিজাৰণ ।
উত্তৰঃ(a) যি বিক্ৰিয়াত কোনো এটা পদাৰ্থৰ লগত অক্সিজেন যুক্ত হয়, তাকে জাৰণ বিক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণ-
(i) S\left(s\right)+O_2\left(g\right)\rightarrow SO_2
(ii) 2Mg\left(s\right)+O_2\left(g\right)\rightarrow2MgO\left(s\right)
(b) যি বিক্ৰিয়াত কোনো এটা পদাৰ্থই অক্সিজেন হেৰুৱায়, তেনে বিক্ৰিয়াক বিজাৰণ বিক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণ-
(i) CuO+H_2\rightarrow Cu+H_2O
(ii) ZnO+C\rightarrow Zn+CO
17. এটা উজ্জ্বল মুগা ৰঙৰ মৌল ‘ X ‘ ক বায়ুত গৰম কৰাত ক’লা হৈ পৰিল । মৌল ‘ X ‘ আৰু উৎপন্ন হোৱা কলা ৰঙৰ যৌগটোৰ নাম লিখা ।
উত্তৰঃ উজ্জ্বল মুগা ৰঙৰ মৌল ‘X’ৰ নাম হ’ল ক’পাৰ (Cu)আৰু উৎপন্ন হোৱা ক’লা ৰঙৰ যৌগটোৰ নাম হ’ল ক’পাৰ অক্সাইড (CuO).
বিক্রিয়াটো হল :
2Cu+O_2\rightarrow2CuO18. লোৰ বস্তুত ৰঙৰ প্রলেপ দিও কিয় ?
উত্তৰঃ বায়ুত যথেষ্ট পৰিমাণে অক্সিজেন আৰু জলীয় বাষ্প থাকে। ইহঁতে লোৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি মামৰ (ফেৰাছ ফেৰিক অক্সাইড) উৎপন্ন কৰে। এই মামৰে লোৰ বস্তুবোৰৰ ক্ষয়ীভৱন ঘটায়। সেইবাবে লোৰ বস্তুত ৰঙৰ প্ৰলেপ দিলে বস্তুটো অক্সিজেন আৰু জলীয় বাষ্পৰ হৈতে বিক্ৰিয়া কৰিব নোৱাৰে আৰু মামৰে ধৰাৰ পৰা ৰক্ষা পৰে ফলত বস্তুটো বহুত দিনলৈ ভালে থাকে।
19. তেল আৰু চর্বি থকা খাদ্যবস্তু নাইট্র’জেনৰ পৰিৱেশত পেকেটত ভৰোৱা হয় কিয় ?
উত্তৰঃ তেল আৰু চৰ্বি থকা খাদ্য বস্তুবোৰ বায়ুত থকা অক্সিজেনৰ উপস্থিতিত জাৰণ ঘটি দুৰ্গন্ধিতা বা ৰেনচিডিটি ৰ সৃষ্টি কৰে। নাইট্ৰজেন এবিধ প্ৰতিজাৰক পদাৰ্থ। সেয়েহে তেল বা চৰ্বি যুক্ত খাদ্য বস্তুবোৰ নাইট্ৰজেনৰ উপস্থিতিত পেকেটত ভৰালে খাদ্য বস্তুখিনি জাৰিত নহয় ফলত বহু দিনলৈ ভালে থাকে।
20. এটা উদাহৰণৰে সৈতে তলৰ পদসমূহ ব্যাখ্যা কৰা ।
(a) ক্ষয়ীভৱন ।
(b) চৰ্বিৰ দুৰ্গন্ধিতা ।
উত্তৰঃ (a) ক্ষয়ীভৱন : ধাতু এটা ইয়াৰ চৌপাশৰ বিভিন্ন পদাৰ্থ যেনে- জলীয় বাস্প, এছিড আদিৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হৈ ক্ষয় ঘটা প্ৰক্ৰিয়াক ক্ষয়ীভৱন বোলে। যেনে- লোৰ ওপৰত ৰঙচুৱা মূগা বৰণৰ প্ৰলেপ পৰা, ছিলভাৰৰ ওপৰত ক’লা দাগ পৰা আদি।
(b) চৰ্বিৰ দুৰ্গন্ধিতা :তেল আৰু চৰ্বি থকা খাদ্য বস্তুবোৰ বায়ুত থকা অক্সিজেনৰ উপস্থিতিত জাৰণ ঘটি দুৰ্গন্ধিতা বা ৰেনচিডিটি ৰ সৃষ্টি কৰে। নাইট্ৰজেন এবিধ প্ৰতিজাৰক পদাৰ্থ। সেয়েহে তেল বা চৰ্বি যুক্ত খাদ্য বস্তুবোৰ নাইট্ৰজেনৰ উপস্থিতিত পেকেটত ভৰালে খাদ্য বস্তুখিনি জাৰিত নহয় ফলত বহু দিনলৈ ভালে থাকে।
Chapter-wise Question Answer
Chapter-wise MCQ
Frequently Asked Questions (FAQ)
Q1: SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium PDF ক’ত ডাউনলোড কৰিব পাৰি?
এই পৃষ্ঠাৰ “Download Resources and Study Materials” বিভাগত ক্লিক কৰি সম্পূৰ্ণ Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium PDF বিনামূলীয়া ডাউনলোড কৰিব পাৰি। ইয়াত সকলো প্ৰশ্নোত্তৰ, MCQ, আৰু পূৰ্বৱৰ্তী বছৰৰ প্ৰশ্নকাকত উপলব্ধ আছে।
Q2: ৰাসায়নিক সমীকৰণ কেনেকৈ সহজে সন্তুলিত কৰিব?
1. প্ৰথমে অসন্তুলিত সমীকৰণ লিখক।
2. বিক্রিয়াক আৰু বিক্রিয়াজাত পদাৰ্থৰ পৰমাণু সংখ্যা গণনা কৰক।
3. আটাইতকৈ জটিল অণু আৰম্ভণিতে সন্তুলিত কৰক (সৰ্বাধিক ৰাসায়নিক পদাৰ্থ)।
4. ধাতু, অধাতু, হাইড্ৰ’জেন, অক্সিজেন এনেদৰে ধাপে ধাপে সন্তুলন কৰক।
5. সকলো পৰমাণুৰ সংখ্যা মিলি গৈছে নে পৰীক্ষা কৰক।
Q3: ৰাসায়নিক প্ৰতিক্ৰিয়াত color change কেনেকৈ ব্যাখ্যা কৰিব?
ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াত মৌলিক পৰিৱৰ্তনে পদাৰ্থৰ ৰঙ সলনি কৰে। উদাহৰণ: CuSO₄(aq) (নীলা) + Fe(s) → FeSO₄(aq) (হালধীয়া) + Cu(s)
Q4: সংযোজন বিক্ৰিয়া আৰু দ্বি-অপসৰণ বিক্ৰিয়াৰ মাজত মূল পাৰ্থক্য কি?
1. সংযোজন: দুটা পদাৰ্থ মিলি এটা যৌগ গঠন কৰে। (A + B → AB)
2. দ্বি-অপসৰণ: দুই আয়নীয় যৌগ আয়ন বিনিময় কৰি দুই নতুন যৌগ গঠন কৰে। (AB + CD → AD + CB)
Q5: কেনেকৈ চিনাক্ত কৰিব যে কোনো বিক্ৰিয়া তাপবর্জী (exothermic) অথবা তাপগ্ৰাহী (endothermic)?
1. তাপবর্জী বিক্ৰিয়া: তাপ মুক্তি হয় (উদাহৰণ: CaO + H₂O → Ca(OH)₂ + তাপ)
2. তাপগ্ৰাহী বিক্ৰিয়া: তাপ শোষণ হয় (উদাহৰণ: 2H₂O → 2H₂ + O₂)
Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium All Topics
- 1.1 ৰাসায়নিক সমীকৰণ (Chemical Equations)
- 1.1.2 সন্তুলিত ৰাসায়নিক সমীকৰণ (Balanced Chemical Equations)
- 1.2.1 সংযোজন বিক্রিয়া (Combination Reaction)
- 1.2.2 বিযোজন বিক্রিয়া (Decomposition Reaction)
- 1.2.3 অপসৰণ বা প্ৰতিষ্ঠাপন বিক্রিয়া (Displacement Reaction)
- 1.2.4 দ্বিঅপসৰণ বিক্ৰিয়া (Double Displacement Reaction)
- 1.2.5 জাৰণ আৰু বিজাৰণ (Oxidation and Reduction)
- 1.3.1 ক্ষয়ীভবন (Corrosion)
- 1.3.2 দুৰ্গন্ধিতা বা ৰেনচিডিটি (Rancidity)
Why This Chapter Is Important – SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium
Exam Perspective
- High Weightage: 6 Marks
- MCQ/VSA: 2 (1 Mark)
- Short Answer: 1 (2 Marks)
- Foundation Chapter: builds a base for higher-level chemistry.
- Scoring Chapter: sure-shot questions for HSLC exam.
Real-Life Connections
- খাদ্য প্ৰস্তুতি আৰু সংৰক্ষণৰ ৰসায়ন বুজিব পাৰি।
- ক্ষয়ীভৱন আৰু দুৰ্গন্ধিতা প্ৰতিৰোধৰ বৈজ্ঞানিক কাৰণ জানিব পাৰি।
- পৰিৱেশীয় সমস্যা সমাধানৰ ভিত্তি।
Benefits of Studying Chapter 1 – SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Notes
Academic Benefits of Class X Science Chapter 1 Assamese Medium
- High-Scoring Chapter: সঠিক প্ৰস্তুতিত সহজেই সম্পূৰ্ণ নম্বৰ পাব পাৰি।
- Conceptual Clarity: ৰসায়নৰ মূল নীতিসমূহ বুজিব পাৰি।
- Problem-Solving Skills: গাণিতিক সমস্যা সমাধানৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি।
Future Preparation from Assamese Medium Class 10 Science Chapter 1
- Class 11-12 ৰসায়নৰ বাবে শক্তিশালী ভিত্তি।
- প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিত সহায়ক।
- বৈজ্ঞানিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশ।
How to Study This Chapter Easily – SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Notes
Week 1 – Basics
- NCERT পাঠ্যপুস্তক পঢ়ক: সকলো উদাহৰণ আৰু কাৰ্যকলাপ বুজি লওক।
- Notes প্ৰস্তুত কৰক: গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰ আৰু সমীকৰণ লিখক।
- Diagram অভ্যাস: ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ চিত্ৰ অংকন কৰক।
Week 2 – Practice
- সমীকৰণ সন্তুলন: প্ৰতিদিনে ১০টা সমীকৰণ সন্তুলন কৰক।
- বিক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰ চিনাক্তকৰণ: উদাহৰণৰ জৰিয়তে অভ্যাস।
- MCQ সমাধান: দৈনিক 15-20টা MCQ সমাধান।
Week 3 – Revision
- মাইণ্ড মেপ তৈয়াৰ: সম্পূৰ্ণ অধ্যায়ৰ দৃশ্যমান সাৰাংশ।
- ফ্লেছ কাৰ্ড ব্যৱহাৰ: গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰৰ বাবে।
- সহপাঠীৰ সৈতে আলোচনা: দলীয় অধ্যয়ন।
Smart Study Techniques – SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Solution
- Mnemonic Devices: ৰাসায়নিক প্ৰতীক মনত ৰখাৰ বাবে।
- Story Method: বিক্ৰিয়াসমূহক কাহিনীৰ ৰূপে সজাই মনত ৰাখক।
- Visual Association: প্ৰতিটো বিক্ৰিয়াৰ সৈতে দৃশ্য সংযোগ স্থাপন।
- ৫০-১০ নিয়ম: ৫০ মিনিট অধ্যয়ন + ১০ মিনিট বিৰতি।
- সপ্তাহিক লক্ষ্য: প্ৰতি সপ্তাহে নিৰ্দিষ্ট বিষয় সম্পূৰ্ণ কৰক।
Exam Strategy – Science Class 10 Chapter 1 Assamese Medium Question Answer
MCQ প্ৰস্তুতি (3 নম্বৰ)
- গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আৰু সংজ্ঞা মুখস্থ কৰক।
- বিভ্ৰান্তিকৰ বিকল্প চিনাক্ত কৰাৰ অনুশীলন।
- নেগেটিভ মাৰ্কিং নথকাৰ সুবিধা লওক।
Long Answers প্ৰস্তুতি (2 নম্বৰ)
- সমীকৰণ সন্তুলনৰ পদ্ধতি স্পষ্টকৈ লিখক।
- উদাহৰণ আৰু ব্যাখ্যা একেলগে দিয়ক।
- ডায়াগ্ৰাম আঁকি অতিৰিক্ত নম্বৰ আৰ্জন কৰক।
Time Management (সময় বিতৰণ)
- MCQ: 1 min per question
- Short Questions: 2–3 min
- Long Questions: 5–6 min
Common Mistakes to Avoid – SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium Notes
- 🚫 Unbalanced equations.
- 🚫 Wrong chemical formulas.
- 🚫 Omitting state symbols.
- 🚫 Misidentifying reaction types.
- 🚫 Confusing oxidation & reduction.
Practice Resources – SEBA Class 10 Assamese Medium Science Chapter 1 Question Answer
Complete Chapter Solutions – All NCERT questions with detailed explanations.
📚 MCQ Question Bank – 150+ questions with instant feedback.
📚 Chemical Equations List – All important reactions for quick revision.
📚 Previous Year Papers – HSLC 2020-2025 chapter-wise questions.
📚 Practice Worksheets – Official SEBA Sample papers.
Revision Strategy – General Science Class 10 Chapter 1 Assamese Medium
Final 7-Day Plan:
- দিন 1-2: সকলো সূত্ৰ আৰু সমীকৰণ পুনৰালোচনা।
- দিন 3-4: গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহ পুনৰ অনুশীলন।
- দিন 5-6: Complete Sample Paper সমাধান।
- দিন 7: কেৱল নোট চাই সম্পূৰ্ণ অধ্যায় মনত পেলোৱা।
Key Focus:
- ৰাসায়নিক সমীকৰণ সন্তুলনৰ নিয়ম।
- প্ৰতিটো বিক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰৰ সংজ্ঞা আৰু উদাহৰণ।
- জাৰণ-বিজাৰণৰ চিনাক্তকৰণ পদ্ধতি।
- দৈনন্দিন জীৱনৰ প্ৰয়োগসমূহ।
Studying with these targeted keywords and strategies ensures top rankings, complete coverage, and maximal engagement for your Assam Board Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium page.
How to Download Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium PDF – Free Access
Getting instant access to our comprehensive Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium PDF collection is simple and completely free for all Assam students.
Quick Download Process (Takes Less Than 30 Seconds):
Step 1: Choose your desired chapter from the subject sections above
Step 2: Click the “Download PDF” button (Available below each chapter)
Step 3: PDF automatically downloads to your device – No registration required!
Step 4: Open with any PDF reader and start practicing immediately
Conclusion
Master SEBA Class 10 Science Chapter 1 Assamese Medium with our comprehensive study resources designed specifically for HSLC 2025-26 success. From fundamental Class 10 Assamese Medium Science Chapter 1 Question Answer concepts to advanced Science Class 10 Chapter 1 Assamese Medium Question Answer applications, our expert-crafted materials ensure thorough preparation.
This chapter forms the foundation for all advanced chemistry concepts in Classes 11 and 12. By understanding chemical reactions and equations thoroughly, you’ll develop strong analytical skills essential for scientific thinking. Our Class X Science Chapter 1 Assamese Medium Question Answer solutions, combined with extensive MCQ practice and previous year analysis, provide the perfect preparation strategy.